1-Alem (özel isim) sıfat değil, mevsuf olur.Aleme şunlar sıfat olur;

a) ال Takısının bulunması;

جاء خالد المجتهد

2-Bu şart yoksa marifeye muzaf olması;

جاء علي صديق خالد

3-İsm-i işaret olması;

اكرم علي هذ

4-Başında ال bulunan ism-i mevsul;

جاء علي الذي اجتهد

5-Mevsufun hazfedilmesi; mevsufun durumu kendisi bizzat zikredilmeden bilinecek derecede açıksa ve sıfatın zikri kafî geliyorsa mevsuf hazfedilir, sıfat mevsufun yerine kaim olur.

أن اعمل سابغات= دروعا سابغات [1]   [2] وعندهم قاصرات الطرف عين= نساء قاصرات الطرف

6-Sıfatın hazfedilmesi; cümlenin gelişinden v.b siyak-sibak ilişkilerinden anlaşılması durumunda, sıfat hazfedilebilir.

يأخذ كل سفينة غصبا= ياخذ كل سفينة صالحة [3]

7-Sıfat, mevsufunu hemen takip eder; nadiren araya başka kelime geldiği de olur.            وانه لقسم لو تعلمون عظيم            [4]

8-Sıfat birden fazla olabilir, bu durumda sıfatlar aynı mevsufun ise atıflı veya atıfsız sıralanabilir.

جاء خالد الفقيه المتكلم الطبيب- رايت ولد مجتهدا و مؤدبا

9-Sıfatın biri müfret diğeri de cümle olması durumunda müfredin önce gelmesi daha uygundur.Zira sıfatta asıl olan müfret olmaktır.

رايت رجلا فقيرا لا يحسن اليه الناس

10-من   Harf-i ceriyle kullanılan ve mukayese ifade eden ism-i tafdillerde sıfat olmaları halinde cinsiyet durumu aranmaz.

رايت امرات افضل من عائشة

11-Mevsuf akıllı ve akılsızlardan ibaretse sıfat akıllı olur.

هلك الجنود والخيول النافعون

12-Mevsuf müzekker ve müennesten ibaretse sıfat müzekker olur.

جاء يوسف و مريم العاقلان [5]

 


[1] Sebe’, 11

[2] Saffat, 48

[3] Kehf, 79

[4] Vakıa, 76

[5] el-Galayinî, a.g.e, s.228

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here