Her gün bir bölüm çevireceğim.

Masdar mimli ve mimsiz olur.

Sülasi mücerredden gelen mimsiz masdarlar semaidir. Semai araptan işitilen üzerine olup kıyas yapılmayandır. Sülasi mücerred harici mimsiz masdarlar kıyasidir.

Sahih, Ecvef, Mudaaf, Mehmüz fiillerde Fiili muzarinin aynel fiiline bakılır. Eğer meftuh veya mazmum ise Mimli masdar, ismi zaman, ismi mekan mefalun vezninde gelir. Medlıun, meğribun, mescidun, mensikun, meşrigun, meczirun, meskinun, menbitun, mefrigun, mehşirun, mesgıtun, mecmıun istisna olarak mefılun vezninde gelir.
Eger meksur ise mimli masdar mefalun vezninde gelir. Merciun ve mesıırun istisna olarak mefılun vezninde gelir. İsmi zaman ismi mekan ise mefılun vezninde gelir.

Nakıs ve lefifi megrunda mimli masdar ismi zaman ismi mekan tüm bablarda
mefalun vezninde, misal ve lefifi mefruk fiillerde ise mefılun vezninde gelir.

Sülasi zaid fiillerde mimli masdar, ismi zaman, ismi mekan ve ismi meful fiili muzari mechul sığası üzerine gelir sadece muzarat harfini mimi mezmumeye çeviririz. İsmi fail ise aynel fiilinin kesresi ile olur.

---

Fiili mazi ya malum olur ya mechul olur.

Malum sığalarda Son harf hem müzekker hem de müennes için müfred ve tesniye gaiblerde fetha üzerine mebnidir.Cemi müzekker gaibde ise zamme üzerine mebnidir. Diğerlerinde ise sukun üzerine mebnidir.
İlk harf tüm bablarda meftuhdur. Evvelinde hemzetül vasl olan Humasi ve südasi bablar hariç.
Hemzetül vasıl başlangıç halinde okunur geçiş halinde ise okunmaz.
Hemzei vasıllar şunlardır.
İbnin, İbnemin, İbnetin, İmrain, İmraetin, İsneyni, İsneteyni, İsmin, İstin, Eymünin
Humasi ve sudasilerden gelen mazı masdar ve emrin hemzesi
Sülasiden gelen emrin hemzesi
Lami tarife bitişen hemze
Hemzei vasıl meksurdur. Ancak Eymünin ile lamı tarifin hemzesi meftuh yefulu vezninden gelen emri hazırın hemzesi ile humasi ve sudasilerde mazının mechulünde mazmumdur.

Meçhul sığada son harf malumu ile aynı sondan bir önceki harf meksur geriye kalanlar ise mazmumdur.

Allah razı olsun. Elinize sağlık.

Fiili Muzari fiili mazının evveline eteyne (elif te ye nun) harflerinden birini getirilerek yapılır.
Muzariyet harfi Malum durumda meftuhdur. Ancak Rubailerde mazmumdur.
Fiili muzarinin lamel filinin ma gabli rubai humasi südasi bablarda meksurdur. Ancak yetefea(şeddeli ayın)lu, yetefeealu, yetafaa(cezimli ayın)lelu bablarında meftuhdur.
Mechul durumda muzariyet harfi mazmum sakinler hali üzeri sakin geri kalanlar lamel fiili hariç meftuhtur.
Lamel fiili hem malum hem meçhul durumlarda mazmumdur. Başına nasb eden gelirse meftuh cezm eden gelirse meczumdur.

---

Emir ve Nehi muzarinin lafzı üzerine gelir ancak meczumdurlar. Cezim alemeti tesniyelerde, cemi muzekkerlerde ve vahidei muhadabada nunun düşmesidir. geriye kalanlarda sahih lamel fiilinin harekesi illetli lamel fiilinin kendisi düşer. Cemi müennes nunları sabittir değişiklik olmaz.
Emri hazır fiili muzariden yapılır. Muzariyet harfi düşürülür bir sonraki harf sakinse hemzei vasıl getirilir sakin değilse gerek yoktur. Ahiri sakin kılınır. zira vakıf üzerine mebnidir. Vakıf üzerine mebnide lafızda meczum gibidir.

---

İsmi fail için mazının aynel fiiline bakılır meftuh ise naasırun vezninde gelir.
Mazmum ise Azıımun ve dahımun vezninde gelir.
Meksur ise müteaddi fiilerde aalimun vezninde, lazım fiillerde meriidun, zeminun, ahmeru, atşaane vezninde gelir.
Ahmeru ahmeraani humrun hamraae hamraveeni humrun
Atşaane atşaaneeni ıtaaşun atşaa atşayaani ıtaaşun

İsmi meful sülasi bablarda mecbuurun ve kesiirun vezninde gelir.
Mübalağa ismi fail sığaları şunlardır. Cehüülun, sıddiigun, kezzaabun, ğufulun, yeguzun, midraarun miksiirun, lüanetün (ayını sakin kılarsak meful manasına gelir.)

---

Sahih fiillerde hem malum hem mechullerinde mazı muzari emir nehi 14 sığa üzerinedir. 3 ü ğaib 3 ğaibe 3 muhadab 3 muhadaba 2 mütekellim. Emir ve nehinin malumunda mütekkellim gelmez.
İsmi fail 10 sığa üzerinedir. Cemi müzekker 4 sığa cemi müennes 2 sığadır.
İsmi meful 7 sığa üzerinedir. Cemi müzekker 2 sığadır.
Tekid nunu emir ve nehilere gelir şeddeli veya sakin olur. Sakin olursa tesniye ve cemi müennese gelmez. Şeddeli olursa tesniye ve cemi müennesde meksur diğerlerinde meftuh ma gabli cemi müzekkerde mazmum müfred muhadaba da meksur geri kalanlarda meftuhtur.
ünsuran ünsurun ünsurin
ünuranne ünsuraanni ünsurunne unsurinne ünsuraanni ünsurnaanni.

İddessera aslında tedessera idi. Te ile dal harfi yanyana okumak zor olduğu için te yi dale galb ederiz evveline bir hemze getiririz sakinler geçiş halinde kesra ile harkelendiği için hemzeyi kesra ile harekeleriz iddessera olur.
İsseegale aslında teseegale idi. Te ile se harfi yanyana okumak zor olduğu için te yi se ye galb ederiz evveline bir hemze getiririz hemzeyi kesra ile harekelriz isseegale olur.

Lazım fiil

Evveline hemze
Aynel fiilinin şeddesi ile
Ahirine harfi cer ile
Tekelleme ve tedehrace babında te nin hazfi ile

Müteaadi olur.

---

Ehractühü

Harractühü

Harectü bihi minedderi gibi

---

Müteaddi fiilde tadiyet sebeblerinin hazfi ile lazım olur.

İnkesera babına nakil ile lazım olur.

---

Lazım fiillerin mefulu bihi ve mechul sığaları gelmez.

---

Gaatele babı tek yönlü veya iki kişi arasında müşareket içindir.
Tesaaleha babı iki kişi veya çok kişi arasında müşareket içindir. Bazen gerçekte olmayan bir şey içinde gelir. Temaaradtü ben hasta göründüm gibi.

---

İfteale babının fail fili yerinde sad dat tı zı olursa iftealenin te si tı ya galb olur. Eğer zı ise tı da zıya galb olur.
İfteale babının fail fili yerinde dal zel ze olursa iftealenin te si dale galb olunur. Eger zel ise dal zele galb olur.
İfteale babının fail fili vav ya se ise bu harfler te ye galb olur.

---

İsimlere ve fiillere ziyade olan harfler 10 tanedir. Bunlar Elyevme tenseehü harfleridir.

Rubai babların tamamı müteaddidir. Derbeha müstesna.

Humasi babları lazım içindir. Ancak İfteale tefeaa'le tefeeale babları lazımda olabilir müteaddi de olabilir.

Südesi bablarda lazım içindir. Ancak İstefale babı ikiside olabilir.Birde ifanlaa babından iki kelime müteaddidir. Bunlar İsrandee ve iğrandee kelimeleridir.

Efalenin hemzesi bir takım manalara gelir.

• Tadiyet için gelir. Lazımı müteaaddi yapmak için.
• Sayruret için gelir. Olmak manası için.
• Vicdan için gelir. Bulmak manası için.
• Haynunet için gelir. Vaktinin gelmesi manası için.
• İzale için gelir. Gidermek manası için.
• Duhul için gelir. Bir şeye dahil olma manası için.
• Kesret için gelir. Çokluk manası için.

İstefalenin sini bir takım manalara gelir.

• Taleb için.
• Sual için.
• Tehavvül için. Dönüşme manası için.
• İtikad için. İnanma, kabül manası için.
• Vicdan için. Bulma manası için.
• Teslim için.

Vav, ya, elif harflerine hurufu med veya hurufu lin veya hurufu zevaid veya hurufu ıllet denir.

Eğer fili mazının
Evvelinde bu harflerden biri olursa mutel veya misal denir
Ortasında olursa ecvef denir.
Ahirinde olursa nagıs denir.
Aynel fiili ile lamel fiilinde olursa lefifi magrun denir.
Fail fiili ile lamel fiilinde olursa lefifi mefrug denir.
Aynel fiili ile lamel fiili bir cins olursa muzaaf denir.
Hemze olursa mehmüz denir.
Bunlardan hiç biri olmazsa sahih denir.

Vav ya harekeli olup ma gabli meftuh olursa elife galb olunur. Gaale ve kaale gibi. Ğazaa ve ramaa gibi

Gaale gaalaa gaaluu
Galet galetaa gulne
gulte gultumaa gultum
gulti gultumaa gultunne
gultu gulnaa

Kaale kaalaa kaaluu
kalet kaletaa kilne
kilte kiltumaa kiltum
kilti kiltumaa kiltunne
kiltu kilnaa

Ğazaa ğazevaa ğazev
ğazet ğazetaa ğazevne
ğazevte gazevtumaa ğazevtum
ğazevti ğazevtumaa ğazevtunne
ğazevtu ğazevnaa

Ramaa ramayaa ramev
ramet rametaa rameyne
rameyte rameytumaa rameytum
rameyti rameytumaa rameytunne
rameytu rameynaa

---

Ya sakin veya meftuh olup ma gabli kesra ise aynı kalır. haşiye haşiyte gibi.

Ya sakin ma gabli mazmum olursa vave galb olur. Eysera yuusiru gibi.

Vav sakin ma gabli meksur olursa yaye galb olur. Gaalenin mechule gııle gelir. Aslı guvile vav meksur ma gabli mazmum olduğu için Gafın zammesi ağır gelir hazf olur. Vavın kesrasi gafa verilir. Gıvle olur. Vav sakin ma gabli meksur yaya galb olur gııle olur.